Hans Lenderink

Stel je moet een checklist voor je bedrijf en/of organisatie ontwerpen dat garant staat voor het in de kiem smoren van iedere vorm van innovatie en out-of-the-box-denken. Een to-do-list voor mensen die niets te maken willen hebben met resolute veranderingen. Hoe zou die er uit zien…..

Lateraal denken is een term die bedacht is door Edward de Bono en die hij bespreekt in het boek “New Think: The Use of Lateral Thinking”, gepubliceerd in 1967. Hierin verwijst de Bono naar het oplossen van problemen door middel van een indirecte en creatieve aanpak. Lateraal denken gaat over niet voor de hand liggende beredenering en over ideeen die niet met behulp van de traditionele stap voor stap logica kunnen worden verkregen.

Een probleem kent vaak een begin en een eindsituatie en het denkproces is het vinden van een weg van het begin naar de eindsituatie. Normaal is de mens geneigd om een zo recht mogelijke lijn te volgen van begin naar einde via bekende wegen. Als ergens in deze lijn een onmogelijkheid of een schijnbare onmogelijkheid zit, gooien veel mensen de hele oplossing weg om een nieuwe te zoeken. Iemand die lateraal denkt gaat verder met de ingeslagen weg met de gedachte van “Stel dat het wel mogelijk zou zijn”. Hierdoor ontstaat een middel om verder te kijken dan die positie waar het schijnbaar onmogelijk leek. Dit kan leiden tot geheel nieuwe inzichten

In onderstaande video vertelt de Bono meer…

Er is sprake van belangrijke veranderingen in de corporate wereld. CEO’s signaleren een nieuwe richting en nieuwe kansen als antwoord op de krachtige externe druk. De toenemende complexiteit zal aanleiding geven tot een nieuwe generatie leiders die middels creativiteit een grote stap vooruit maken als succesvolle onderneming. Een onderzoek van IBM heeft uitgewezen dat creativiteit als belangrijkste competentie wordt gezien voor toekomstige succesvolle ondernemingen. Dus geen operationele effectiviteit, invloed of zelfs toewijding, maar creativiteit!

Tot nu toe was creativiteit vaak voorbehouden aan afdelingen die onderzoek doen of zich bezig houden productontwikkeling, maar was het geen onderdeel van het leiderschap binnen een onderneming. Er is de afgelopen jaren veel gebeurd, waardoor er flink geschud is aan de gebruikelijke opvattingen rondom leiderschap. Naast de globale recessie zijn er complexe uitdagingen doordat de wereld massaal met elkaar is verbonden in economisch, sociaal en politiek opzicht. Klanten zijn in toenemende mate met elkaar verbonden en in steeds mindere mate verbonden met de onderneming. Tegen die achtergrond van inter-connectie, onderlinge afhankelijkheid en complexiteit is het succes van de huidige zakelijke leiders over de hele wereld afhankelijk van de capaciteit om een frisse blik te hebben die gericht is op voortdurende innovatie op alle niveaus van de organisatie. Creativiteit is een noodzakelijk element voor bedrijven die de relatie met hun klanten willen versterken en een grotere operationele beweeglijkheid willen nastreven.

Het onderzoek van IBM levert de volgende inzichten voor een aanpak om te komen tot meer creativiteit:

• Verbreek de status quo en durf afstand te nemen van je ‘cash cows’
• Breek met bestaande business modellen en planningscycli.
• Stop de organisatorische verlamming en wacht niet op volledigheid, duidelijkheid en stabiliteit alvorens beslissingen te nemen.

Om dit te doen is een combinatie van diepgewortelde waarden, visie en overtuiging en het inzetten van de juiste tools nodig. De meest passende culturen zijn die culteren, die er van doordrongen zijn dat complexiteit een kans is in plaats van een bedreiging. Waar men gelooft dat risico’s beheerst moeten worden in plaats van vermeden. En dat leiders worden beloond voor hun vermogen om creatieve ondernemingen met flexibele businessmodellen op te bouwen in plaats van starre en solide modellen.

Dit blogartikel is een samenvatting van een artikel op www.businessweek.com Voor het orginele artikel, klik hier

Er is een veel voorkomende misvatting dat het hebben van een constante stroom aan creatief denken is voorbehouden aan een select groepje genieën. Creativiteit is als een spier die getraind moet worden om betere resultaten te bereiken. Als je in de praktijk weinig gebruik maakt van creatief denken, zal deze vaardigheid zich ook maar beperkt ontwikkelen. Echter bezig blijven met creatief denken, verandert dit in een handomdraai.

Hoe kan je je creatieve denkvermogen aan ’t werk zetten? Het eerste en meest eenvoudige is het worden van een bloedzuiger. Nee, ik heb ’t niet over het bloed onder de nagels halen van mensen, maar ik bedoel dat je zoveel mogelijk kennis en leerstof moet verzamelen. Lees alles wat er over te vinden is, goed en slechte artikelen en houdt je geest open voor de oneindige mogelijkheden van het universum. Hoe meer je weet, hoe meer je WILT weten, hoe meer effect het zal hebben op je verwondering en interesse. Wees bereid om versteld te staan van kleine feiten die al veel kleur kunnen toevoegen in jouw leven.

Focus dagelijks op een creatieve activiteit. Ja, dat vergt inspanning! Zelfs het maken van een eenvoudig tekeningetje is een creatieve activiteit. Laat niets onverlet. Voor mensen die net beginnen om een beetje creatief denken in hun leven te brengen, is het zinvol en bemoedigend om concreet en eenvoudig van start te kunnen. Waarom ga je het niet gewoon proberen? Ga dagelijks gedurende een paar minuten een tekening maken. Pak je oude camera voor de dag en ga als een gek knippen en plakken met foto’s. Houd een dagboek bij en maak er een bijzonder ritueel moment van om er dagelijks in te schrijven. Een ander leuk idee is om te gaan schrijven met/over iets van je vijf zintuigen.

Voordat je het weet heb je een kleine ‘portfolio’ en zul je versteld staan van de groei in jezelf na het vergaren van al je eigen kunstwerken. Vrij snel zullen een aantal handelingen een deel van je zelf worden en raak je er mogelijk verslaafd aan.

Out of de box denken, of juist helemaal niet? Soms zijn beperkingen erg zinvol. Door jezelf beperkingen op te leggen, dwing je om snel met een creatief resultaat te komen. Het stelt je in staat om nog vindingrijker te worden. Creatieve vrijheid is natuurlijk fantastisch, maar beperkingen helpen je wel gedisciplineerd te zijn.

Probeer regelmatig iets nieuws uit, gewoon om ’t te ervaren. Verbreed daarmee je blikveld. Verken een nieuwe omgeving. Breng een middag in een museum door waar je nooit bent geweest. Knoop een praatje aan met iemand bij de bushalte of in de trein. Stel je zelf open voor de mensen om je heen. Duw jezelf steeds meer uit je comfort zone waardoor je gevoel van avontuur groeit en je levensvreugde toeneemt.

Denk er eens over na. Wanneer was de laatste keer dat jij iets voor de eerste keer deed? Als het al een tijdje geleden is, heb je een boel ervaringen gemist! Een boel ervaringen die je had toe kunnen voegen aan je groei op emotioneel, mentaal, fysiek of geestelijk vlak.

Waarom ga je niet bungee jumpen vandaag? Je zal er niet alleen van leren, maar je zult ook verhalen hebben om te delen. Verhalen met elkaar delen vergroot je creatieve inzicht en zo versterkt het jezelf.

Drijf jezelf tot waanzin! Nee, niet tot het punt waarbij je slaagt voor de toelating tot een psychiatrische inrichting. Elk creatief denken werd ooit door andere ‘normale’ mensen beschouwd als krankzinnigheid. Gelukkig weerhield dat de beroemde creatieve genieën uit het verleden er niet van om door te gaan…….

Waar ga jij mee beginnen?

In een toespraak van Daniel Pink vertelt hij over een aantal interessante ontdekkingen in de motivatie wetenschap. Pink verklaart waarom grotere financiele beloningen niet altijd, in feite zelden, betere prestaties leveren. Innovatie is belangrijker om te belonen dan prestatie. De presentatie is naar aanleiding van zijn nieuwste boek: “drive” Onderstaande animatie sluit prachtig aan bij de speech van Daniel Pink.

Mindmaps organiseren informatie op een manier die nauw aansluit bij onze hersenen. Onze hersenen denken in beelden. De vloeiende lijnen en kleurrijke afbeeldingen in een mindmap vormen samen krachtige beelden die makkelijk zijn te onthouden.

De hersenen bestaan uit 2 hersenhelften. De linker helft denkt lineair in losse gerelateerde abstracte ideeen. De rechter hersenhelft ziet het liefst een totaal plaatje met kleuren en relaties.

Een mindmap is geschikt voor beide kanten van de hersenen en spreekt ze gelijktijdig aan. Hierdoor is het een uitstekende manier voor het opslaan en oproepen van informatie, het presenteren aan anderen en het brainstormen voor het opdoen van nieuwe ideeen.

Een eenvoudige stap voor stap instructie voor het maken van een mindmap vind je in de video hieronder:

Onderstaande video legt uit dat mindmappen een prachtig instrument is om in te zetten bij het leerproces voor kinderen.

Er zijn een aantal belangrijke zaken die een rol kunnen spelen in het verbeteren van het creatieve denkvermogen. Psychologisch onderzoek heeft aangetoond dat het gebruik van kleuren, vormen, unieke elementen en afmetingen het creatieve denkproces sterk bevorderen. Andere studies tonen aan dat mindmaps de beste hulpmiddelen zijn om het creatief denken te bevorderen.

Mindmaps doen een beroep op diverse vaardigheden die gerelateerd zijn aan creativiteit, met name fantasie, flexibiliteit, en associatief denken. Een mindmap is een visueel schema met lijnen en vormen die ideeen vertegenwoordigen en de onderlinge verbanden weegeeft. De centrale gedachte staat middenin en aanverwante onderwerpen komen gaandeweg als vertakkingen tevoorschijn.

Door mindmapping als methode voor creatief denken in te zetten, raakt men  extra gestimuleerd om veel creatieve en innovatieve ideeen te genereren.

Er zijn 5 stadia van het creatieve proces:

Snelle breindump
Neem een onderwerp dat je interesseert. Stel vast welk centraal beeld past bij het onderwerp. Schrijf dat in het midden. Om jezelf te stimuleren tot nieuwe ideeen, laat je vervolgens alle ideeen die in je opkomen ’stromen’.  Ook al lijken de ideeen in eerste instantie zinloos, schrijf ze toch op. Later blijken ze veelal nuttig.

Rangschikken en herzien
Neem een korte pauze om je geest tot rust te laten komen en te laten wennen aan alle ideeen. Maak een nieuwe mindmap en tracht hierbij de ideeen uit de vorige wat te categoriseren.

Incubatie
Creatieve ideeen komen vaak op het moment dat de hersenen zich ontspannen (bijv. tijdens het slapen, dagdromen, hardlopen, etc).
Neem dus een de tijd voor dat je over gaat tot een afronding.

2e Rangschikking en herziening
In deze fase beschik je over de snelle breindump, een gerangschikte mindmap en mogelijke ideeen uit de incubatieperiode. Integreer deze in een definitieve mindmap.

Laatste fase
Na het aanmaken van de uiteindelijke mindmap is alles wat je nog moet doen het zoeken naar de beslissing, oplossingen en relaties.

Je zult verstelt staan van de hoeveelheid innovatieve en creatieve ideeen die je al in je hebt….

Meer informatie over mindmappen vind je hier: http://www.hanslenderink.com/?p=175

Vandaag begonnen aan het boek a Whole New Mind van Daniel Pink.
Daniel vertelt over de essentie van het actiever inzetten van de rechter hersenhelft. We moeten van functionaliteit naar ontwerp; van archumenten naar verhalen; van focus en specialisatie naar integratie en symfonie; van logica naar empathie; van zakelijkheid naar speelsheid en materialisme naar zingeving, aldus Pink. Ik ben nu ongeveer op de helft van ‘t boek
Net op het moment dat ik er een mindmap van wilde maken, vond ik er al 2 op internet…
Zie hieronder. (klik op het plaatje voor ware grote)